مقدمه
در راستای سیاستهای دولت در برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور مبنی برکاهش تصدی گریهاو واگذاری امور به بخش غیر دولتی، لزوم افزایش عملکرد کمی و کیفی محصولات زراعی، دامی و ایجاد زمینه اشتغال فارغ التحصیلان کشاورزی و بهره مندی هرچه بیشتر کشاورزان از علوم و فنون کشاورزی ضرورت تشکیل، تاسیس و حمایت از تشکلهای کارشناسی را جهت تحقق اهداف فوق بیش ازپیش نمایان می سازد .
چالشهای بخش کشاورزی
ü کمبود نیروی انسانی متخصص در عرصه عملیات و مزرعه
ü کندی فرآیند گردش اطلاعات و دانش بینی تولید کنندگان و مراکز تحقیقاتی
ü محدودیت سطح پوشش خدمات فنی و آموزشی کشاورزان
ü بهره وری اندک از منابع پایه کشاورزی
ü مصرف بی رویه سموم کودهای شیمیایی و تخریب محیط زیست
ü نابسامانی بازار محصولات کشاورزی
ü ضایعات بالای محصولات کشاورزی
ü عدم بهره گیری از روشهای نوین رسانش اطلاعات
ü محدودیت منابع در حوزه انتقال دانش به تولیدکنندگان
ü ناکارآمدی نظام های ارتباطی و اطلاع رسانی
ü نابسامانی عرضه نهاده و خدمات کشاورزی
ü بیکاری دانش آموختگان کشاورزی
ü سطح پایین مکانیزاسیون کشاورزی
تجارب كشورهاي مختلف در خصوصي سازي
از جمله :
اروپاي مركزي و شرقي، هلند، آمريكا، انگلستان، مالي ، فرانسه ، استواني ، اوگاندا ، كانادا ، دانمارك ، امريكاي لاتين ، هند كرواسي و شيلي بررسي گرديده است .
تجربه خصوصي سازي خدمات مشاوره اي در هلند
nشروع برنامه: 1992
nبرنامه دولت: يك برنامه 10 ساله هر سال 5% سرمايه از طريق بخش خصوصي
nپيش بيني تا سال 2002 : 50% غير دولتي 30% پرداخت مستقيم كشاورزان 20% مالياتهاي سازمانهاي كشاورزي
nتحقق برنامه: 5 سال پس از شروع (1997) 70 درصد اعتبارات ازبخش خصوصي و پرداخت هاي مستقيم كشاورزان
درسال 1999 ، 80 درصد پرداخت مستقيم
كشاورزان 15 تا 20% دولت
n شرايط متقاضيان براي تأسيس شركت خدمات توسعه كشاورزي
nتابعيت دولت جمهوري اسلامي ايران
nنداشتن شغل دولتي و غيردولتي باتائيد مراجع ذيصلاح
nداشتن مدرك تحصيلي فوق ديپلم يا بالاتر در رشته كشاورزي
nعضويت در سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان به استثناء داوطلبين فوق ديپلم
nتوانايي سكونت و حضور مستمر در روستا
nتوانايي مديريت و مالي براي اداره شركت
nقبول موضوع و حدود فعاليت شركت
موضوع و حدود فعاليت شركتها
nتهيه صدور حواله و توزيع انواع كودهاي شيميايي موردنياز حوزه عملياتي براساس سهميه تعيين شده و توصيههاي فني سازمان جهاد كشاورزي استان
nتهيه صدور حواله و توزيع سموم شيميايي گياهي موردنياز حوزه عملياتي براساس سهميه تعيين شده و دستوراالعملهاي سازمان جهاد كشاورزي استان
nتهيه بوجاري و توزيع بذور اصلاح شده ونهال موردنياز منطقه براساس سهميه تعيين شده و توصيههاي فني سازمان جهاد كشاورزي استان
nتأمين ماشينآلات مورد نياز منطقه براساس تنوع محصولات زراعي و باغي و ارائه
nخدمات مكانيزه به كشاورزان
nايجاد تعميرات ماشينآلات كشاورزي
nتوزيع نهادههاي دامي
nارائه خدمات دامپروري (اصلاح نژاد دام , بهبود اماكن دامي , بهبود تغذيه دام , جمعآوري شير منطقه و غيره )
nارائه خدمات دامپزشكي (واكسيناسيون دام, ضدعفوني اماكن دامي و غيره )
nارائه خدمات آموزشي و ترويجي و امور مربوط به بيمه محصولات كشاورزي
nاجراي طرحهاي افزايش توليد محصولات كشاورزي و دامي براساس قراردادهاي منعقده
nاجراي فعاليتهاي تصديگري مرتبط با سازمانهاي فعال در امر خدمات رساني به كشاورزان از قبيل سازمان جهاد كشاورزي سازمان آب و غيره
نمونه عملکرد شرکت های ترویج غیردولتی استان گیلان
n سمپاشی باغ های مرکبات و چای و شالیزارها در سطح روستاهای استان
nمبارزه با بیماری ها و آفات محصولات کشاورزی و تجویز سموم مورد نیاز
nنمونه برداری خاک جهت آزمون خاک شناسی
nهرس درختان میوه به ویژه درختان زیتون
nپرورش و توزیع تخم نوغان
nتولید و توزیع قارچ صدفی خوراکی
nنظارت بر واحدهای گاوداری- مرغداری- استخرهای پرورش ماهی
nایجاد مزارع نمایشی در زمینه محصولات مختلف زراعی
nتوزیع زنبور تریکوکراما بین زارعین در مناطق روستایی (مبارزه بیولوژیک)
nتدریس در کلاسهای کار و دانش با همکاری اداره ترویج جهاد کشاورزی شهرستانها
nتوزیع نهاده های بخش کشاورزی
nتوزیع نهال مرکبات، گردو، توت اصلاح شده و صنوبر بین کشاورزان متقاضی در روستاها
nمشاوره در امور تغذیه و بهداشت واحدهای دامی واقع در شهرستانها
nسم پاشی در مزارع جهت جلوگیری از بیماری های شایع و مبارزه شیمیایی با علف های هرز مزارع
nدریافت مجوز فروشندگی سموم آفات نباتی در شهرستانها
nانجام انعقاد قرارداد در خصوص تدریس کلاسهای دوره ای مربوط به کشت دوم مثل راتون – سبزیجات - شبدر وغیره و آموزش روستاییان جهت پرورش مرغ بومی
برنامه سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور: بکارگیری و ساماندهی 30 هزار مهندس مشاور مزرعه در قالب 2 هزار شرکت خدمات مشاوره فنی مهندسی کشاورزی
تا کنون 13 شرکت عضو سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی موفق به اخذ رتبه مهندسی فنی مزرعه گردیده و جهت اجرای طرح های سازمان جهاد کشاورزی معرفی شده اند.